Czy tłumacz może odmówić tłumaczenia?

czy tlumacz moze odmowc tlumaczenia, odmowa tlumaczenia

Szukasz tego najbardziej odpowiedniego tłumacza. Kogoś, kto zawodowo zajmuje się przekładami i zarazem jest ekspertem w Twojej branży. Zależy Ci na współpracy z kimś właściwym, z kimś, kto pomoże Ci wykonać wartościowe tłumaczenie z języka polskiego na język obcy lub z języka obcego na język polski. Masz ściśle określone wymagania i oczekiwania nie tylko względem tego, jak ma wyglądać przełożony materiał, ale i wobec osoby tłumacza. Zastanawiasz się czy tłumacz w ogóle może odmówić tłumaczenia? A jeśli tak, to w jakich sytuacjach? Dobrze to wiedzieć, sprawdźmy więc, jak wygląda to w praktyce!

Czy tłumacz może odmówić tłumaczenia?

Tłumaczenia mają wiele oblicz, tak samo praca tłumacza może odbywać się na różnych warunkach. Ktoś jest zatrudniony na etacie w międzynarodowej korporacji, a ktoś inny pracuje jako freelancer. Są pojedyncze zlecenia i kontrakty na długofalowe projekty. Należy też wziąć pod uwagę, że są tłumacze zwykli i tłumacze przysięgli. Do tego z czym innym wiążą się tłumaczenia pisemne, a z czym innym tłumaczenia ustne. Kiedy więc pada pytanie: czy tłumacz może odmówić tłumaczenia?, nie da się udzielić uniwersalnej odpowiedzi.

Weźmy taki przykład. Ktoś pracuje jako wolny strzelec i zajmuje się głównie tłumaczeniami z lub na język angielski, jest specjalistą w temacie marketingu. Zgłasza się do niego klient, który chce wykonać właśnie u tego fachowca przekład projektu, a tymczasem tłumacz mówi takiemu klientowi „nie”. Nie wnikając już w motywację freelancera, ma do tego prawo, tym charakteryzuje się freelancing. Tłumacz sam jest swoim szefem i może dowolnie wybierać swoje zlecenia. Odrzuca je na podstawie znanych sobie kryteriów: wysokość zarobku, rodzaj przekładu czy to, kim jest klient. Kiedy jednak weźmiemy pod uwagę eksperta pracującego na etacie w korporacji, sprawa nie jest już jednak taka prosta. Jest tu prezes, manager czy ogólnie ktoś, koto nazywa się szefem więc praca na umowę o pracę ma to do siebie, że każdy pracownik firmy musi wykonywać obowiązki, jakie do niego należą. Tu nikt raczej nie powie „odmawiam tłumaczenia”. Oczywiście może dojść do sytuacji, że dany specjalista powie wprost: to ponad moje kompetencje i chciałbym, aby dane zlecenie przejął ktoś inny i tym samym tłumacz może odmówić wykonania tłumaczenia.

Polecane dla Ciebie:

Kiedy tłumacz wykonujący tłumaczenie zwykłe lub specjalistyczne może odmówić tłumaczenia?

Jak więc już zdążyłeś się dowiedzieć swoboda doboru zleceń tak naprawdę zależy od formy zatrudnienia, czasem też o tego, na ile możesz pozwolić sobie w danej firmie czy organizacji. Kiedy pracujesz jako wolny strzelec to od Ciebie w 100% zależy dobór projektów, nad którymi chcesz pracować. Dotyczy to tak tłumaczeń zwykłych, jak i tłumaczeń specjalistycznych. Jakie są najczęstsze powody odmowy pracy nad przekładem?

  • Tłumacz pracuje w innej parze językowej niż taka, której potrzebuje klient.
  • Tłumacz nie posiada wiedzy w temacie, branży czy dziedzinie, które dotyczy tłumaczenie.
  • Tłumacz specjalizuje się w innego typu tłumaczeniach niż to, którego dotyczy konkretne zlecenie.
  • Termin realizacji tłumaczenia nie jest do pogodzenia dla tłumacza z harmonogramem pracy.
  • Tłumacz nie posiada dostatecznego doświadczenia.
  • Specjalista nie chce współpracować z daną firmą, instytucją, organizacją czy ogólnie mówiąc z klientem.
  • Ekspert stwierdza, że nie ma ochoty wykonać tłumaczenia, ponieważ w danym momencie kariery przyjmuje tylko takie zlecenia, które go rozwijają, interesują lub stanowią dla niego wyzwanie.

Czy tłumacz przysięgły może odmówić tłumaczenia?

A jak wygląda sprawa odmowy tłumaczenia w przypadku zawodu tłumacza przysięgłego? Osoba wykonująca zawód zaufania publicznego ma prawo powiedzieć „nie”? W tym przypadku zasady wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego są ściśle określone przez prawo, a dokładniej wszystko znajduje się w „Ustawie o zawodzie tłumacza przysięgłego”. W artykule 15 możemy przeczytać: „tłumacz przysięgły nie może odmówić wykonania tłumaczenia w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, na żądanie sądu, prokuratora, Policji oraz organów administracji publicznej, chyba że zachodzą szczególnie ważne przyczyny uzasadniające odmowę”. Jakie są to „szczególnie ważne przyczyny”?

  • Choroba lub sytuacja zdrowotna tłumacza przysięgłego, zgon czy poważna choroba bliskiego członka rodziny, opieka nad dzieckiem, które wymaga opieki; wypadek lub też inne zdarzenia losowe stanowią podstawę do odmowy tłumaczenia.
  • Kiedy ma miejsce nieuzasadniona odmowa udzielenia przez sąd dostępu do akt sprawy lub odmowa organów wymiaru sprawiedliwości, organów ścigania i innych organów udzielenia podstawowych informacji o postępowaniu stanowią również szczególnie ważną przyczynę uzasadniającą odmowę wykonania tłumaczenia.
  • Nie ma wiedzy z danej dziedziny i nie porusza się swobodnie w terminologii specjalistycznej z nią związanej, zbyt krótki czas uniemożliwia mu przygotowanie się do specjalistycznego tłumaczenia w zbyt krótkim czasie czy czas wykonania nakłada się na wcześniej uzgodnione zobowiązanie zawodowe (mowa tu o zobowiązaniu wykonania innego tłumaczenia).
  • Są także sytuacje związane z utrwaleniem materiału do przetłumaczenia takim jak: wiadomość poczty elektronicznej, faks lub list polecony.

Czy tłumacz przysięgły może odmówić tłumaczenia?: Jak zostać tłumaczem przysięgłym?

Warto tu jeszcze chwilę zatrzymać się na kwestii „wejścia” tłumacza w poczet tłumaczy przysięgłych. Każdy kandydat musi tu zdać z wynikiem pozytywny tak zwany egzamin na tłumacza przysięgłego. Test ten zdaje się przed Państwową Komisją Egzaminacyjną i składa się z dwóch części. Nabycie uprawnień potwierdza świadectwo, które wydaje Ministerstwo Sprawiedliwości. W artykule 6.1 czytamy, że „osoba, która nabyła uprawnienia do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego, uzyskuje prawo do wykonywania tego zawodu po złożeniu ślubowania i wpisaniu na listę tłumaczy przysięgłych” prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości. Od tej pory tłumacz ma pieczęć i prowadzi repertorium tłumacza przysięgłego, w którym odnotowuje swoje czynności.

Pewnego dnia też chcesz wykonywać zawód zaufania publicznego? Już na starcie edukacji warto pomyśleć, w jaki sposób pokierować swoim rozwojem, aby przygotować się do egzaminu na tłumacza przysięgłego. Miej na uwadze zdanie starszych koleżanek i kolegów po fachu: test ten powszechnie uchodzi za trudny. Jak najwcześniej warto więc nie tylko szkolić warsztat tłumacza, ale i zgłębić kwestie prawne.

Prawa i obowiązki tłumacza

Choć zawód tłumacza przysięgłego powszechnie jest szanowany nie można patrzeć na niego wyłącznie przez pryzmat pozycji społecznej, uznania i dość dobrego wynagrodzenia. A jakie prawa i obowiązki ma osoba posiadająca uprawnienia tłumacza przysięgłego? Mówi o tym rozdział 3 i art. 13 Ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego. Każdy fachowiec jest uprawniony do:

  • sporządzania i poświadczania tłumaczeń z języka obcego na język polski, z języka polskiego na język obcy, a także do sprawdzania i poświadczania tłumaczeń w tym zakresie, sporządzonych przez inne osoby,
  • sporządzania poświadczonych odpisów pism w języku obcym, sprawdzania i poświadczania odpisów pism, sporządzonych w danym języku obcym przez inne osoby,
  • dokonywania tłumaczenia ustnego.

A jakie są obowiązki tłumacza przysięgłego? Jest obowiązany do wykonywania powierzonych mu zadań ze szczególną starannością i bezstronnością, zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa, zachowania w tajemnicy faktów i okoliczności, z którymi zapoznał się w związku z tłumaczeniem, doskonalenia kwalifikacji zawodowych.

Co ważne, każdy, kto chce zostać tłumaczem przysięgłym powinien pamiętać o odpowiedzialności zawodowej tych specjalistów. Z tego tytułu mogą być orzeczone następujące kary:

  • upomnienie,
  • nagana,
  • kara pieniężna nie niższa niż jedna dziesiąta kwoty przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku kalendarzowym poprzedzającym wydanie prawomocnego orzeczenia w sprawie odpowiedzialności zawodowej tłumacza przysięgłego, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1383 i 1386) i nie wyższa niż to wynagrodzenie;
  • zawieszenie prawa wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego na okres od 3 miesięcy do roku;
  • pozbawienie prawa wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego, z możliwością ubiegania się o jego ponowne nadanie nie wcześniej niż po upływie 2 lat od pozbawienia i po ponownym złożeniu egzaminu, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 6.