Zasady tłumaczenia tekstów

Tłumaczenia pisemne tekstów to główne zadanie z jakim mają do czynienia tłumacze językowi. Według jednego z portali zrzeszającego tłumaczy można odnaleźć badania, które zostały przeprowadzone na grupie 176 tłumaczy. Według raportu, 98,30% tłumaczy spotyka się w codziennej pracy z tłumaczeniami pisemnymi zwykłymi, a przekłady specjalistyczne pisemne dotyczą prawie 81% tłumaczy. Tłumaczenia ustne konsekutywne, które plasują się na trzecim miejscu w popularności rodzajów tłumaczeń to zaledwie 41,5%, czyli mniej niż połowa tłumaczy styka się z tego typem przekładów.

Zapotrzebowanie na tłumaczenia pisemne jest duże i dotyczy większości zleceń. Autorzy przekładów pisemnych powinni znać zasady tłumaczenia tekstów, aby prawidłowo je wykonywać. Różnorodność treści i wymagania klientów sprawiają, że do każdego zlecenia tłumacz powinien podejść indywidualnie. Dzięki temu, efektem będzie przekład wysokiej jakości, co z pewnością docenią zleceniodawcy.

Zasady tłumaczenia tekstów – treści zwykłe

Tłumaczenia zwykłe to najczęściej zlecane treści. Przewyższają ilością wszystkie inne rodzaje tłumaczeń, więc zasady tłumaczenia tekstów zwykłych powinny być znane każdemu autorowi tłumaczeń. W tym przypadku, treści traktują o sprawach codziennych, osobistych czy związanych z tematyką ogólną. Nie oznacza to, że można podejść do nich lekceważąco. Tekst oryginalny musi zostać przetłumaczony rzetelnie i bezbłędnie. Przeciętnemu autorowi przekładów nie sprawiają one kłopotów, choć zdarzają się wyjątki. W każdym tekście znaleźć może się słowo, które nie jest używane na co dzień. Co za tym idzie, wymagane jest sprawdzenie pisowni czy znaczenia, aby nie popełnić błędu. Szczególnie kłopotliwe są idiomy oraz wyrażenia z mowy potocznej. Do ich prawidłowego przełożenia wymagana jest znajomość języka na wysokim poziomie oraz spore doświadczenie.

Tłumaczenia dosłowne są o wile częstsze w przypadku tekstów zwykły. Jednak nie można popadać w rutynę i zawsze stosować kalki językowe. Nad każdym zleceniem należy się zastanowić i oszacować czy dosłowny przekład ma sens i nie zaburzy kontekstu treści źródłowej. Tekst docelowy musi spełniać wymagania jakie istnieją w danym języku, brać pod uwagę aspekt kulturowy czy normy społeczne jakimi kieruje się odbiorca. Autor przekładu musi w pewien sposób wejść w skórę odbiorcy i zdecydować czy tłumaczenie spełni jego oczekiwania. Niektórzy mówią nawet o empatii tłumacza, która pozwala uzyskać tekst robiący dobre wrażenie na osobie go przyjmującej.

Wszystkie zasady tłumaczenia tekstów dążą do tego, aby wynikiem pracy była treść opracowana rzetelnie, bezbłędnie i czytelnie. Mowa tu o samym przekładzie treści, ale także o właściwej formie, gramatyce czy stylistyce. Wielu początkujących tłumaczy zanim określi własne zasady, próbuje pracować na wyczucie. Ci bardziej utalentowani osiągną sukces, mniej zdolni popełnią masę błędów zanim wypracują normy pozwalające ich unikać.

Warto przeczytać: Ile kosztuje tłumaczenie CV na angielski?

Zasady tłumaczenia tekstów – treści specjalistyczne

Specyficzna terminologia, wąska dziedzina treści i często skomplikowana to domena tłumaczeń specjalistycznych. Poruszają one tematy niepopularne wśród dużej rzeszy osób. Najczęściej dotyczą zagadnień technicznych czy ściśle związanych z konkretną branżą: medycyną, informatyką, budownictwem, inżynierią itp. Trudności tekstu specjalistycznemu dodaje fakt, że sama znajomość języka obcego nie wystarczy, aby uzyskać tłumaczenie wysokiej jakości. Tłumacz powinien posiadać wiedzę w dziedzinie, o której traktuje źródło. Osoba spoza branży może zbyt swobodnie potraktować zlecenie i mimowolnie wpleść masę błędów. Do najczęstszych błędów należy zastępowanie wyrażeń czy słów innymi, bliskoznacznymi. O ile w treściach zwykłych ciągłe powtarzanie jednego wyrazu może być uznane za niedbalstwo czy słabą wiedzę, w tłumaczeniach specjalistycznych może okazać się nieuniknione. Dobrym przykładem mogą być tłumaczenia instrukcji obsługi lub kart maszyn, gdzie konkretne słowo używane jest nie bez przyczyny, a w wyniku szczegółowego znaczenia. Unikanie powtórzeń może doprowadzić do nieprawidłowego odczytu zaleceń, co w wyniku skutkować może wypadkiem, błędnym działaniem lub całkowicie uniemożliwi właściwy odbiór tekstu. Jednolite tłumaczenie tekstów technicznych to priorytet bez którego wynik pracy nie zostanie uznany za trafny.

Zasady tłumaczenia tekstów literackich również rządzą się swoimi prawami. Prawidłowy styl, forma oraz umiejętność przekładu pozasłownych środki przekazu. Reakcje i emocje oraz uczucia to częste składowe treści literackich. Tłumacz literatury ma trudne zadanie, które wymaga ponadprzeciętnych zdolności. Znajomość obu języków w stopniu bardzo wysokim to klucz do sukcesu. Każde tłumaczenie literackie ma swój unikalny styl i bagaż emocjonalny, dlatego tylko wybitni autorzy przekładów potrafią sprostać takim zleceniom. Przekład literacki wymaga, aby sens tekstu został zachowany z uwzględnieniem charakterystyki odbiorcy.

Ciekawy artykuł: Ile zarabia kierownik biura tłumaczeń?

Zasady tłumaczenia tekstów – treści poświadczone

Zdarza się, że tłumaczenie musi zostać poświadczone. Zasady tłumaczenia tekstów poświadczonych jasno wskazują kto może takiego poświadczenia dokonać. Osobą do tego uprawnioną jest tłumacz przysięgły. Zdał on egzamin na tłumacza przysięgłego, ślubował przed Ministrem Sprawiedliwości i posiada pieczęć, która ma moc poświadczania tekstów. Tłumacz przysięgły podlega pod nadzór Ministerstwa Sprawiedliwości. Treści, które przekłada to wszystkie te, które posiadają moc prawną: akty prawne, ustawy, umowy, wyroki sądowe, dokumenty przedkładane w instytucjach państwowych, itp.

Praca tłumacza przysięgłego to zajęcie, które obarczone jest dużą odpowiedzialnością. Treści, które do niego trafiają są skomplikowane i bardzo wymagające. Prawo się zmienia, tłumacz musi być na bieżąco ze wszelkimi nowelizacjami w kodeksach. Terminologia tłumaczeń przysięgłych to zbiór z dziedziny, która dla przeciętnej brzmi obco. Zadania nie ułatwia także presja czasu, gdy zlecenie wymaga ekspresowej realizacji. Niełatwo jest uwierzytelnić tekst, gdy ma się przełożonego w postaci Ministra Sprawiedliwości. Wszelkie błędy oraz nieprawidłowości mogą skutkować karami finansowymi, a nawet zniesieniem uprawnień.

Koniecznie sprawdź: Zasady tłumaczenia medycznego

Zasady tłumaczenia tekstów – to warto wiedzieć

Niezależnie z jakiego języka i na jaki język, główne zasady tłumaczenia tekstów wymagają, aby przekład nie zawierał błędów ortograficznych, stylistycznych oraz oczywiście językowych. Od rodzaju tekstu zależy ile czasu potrzebne jest na realizację zlecenia i jakich narzędzi musi użyć tłumacz. Czasem wystarczy sama wiedza i doświadczenie. W tłumaczeniach specjalistycznych warto wspomóc się narzędziami ułatwiającymi pracę. Niwelują one błędy i stanowią pewnego rodzaju bufor, który uskutecznia przekład.

Słownictwo to nieodzowny element w tłumaczeniach tekstów. Dbanie o rozwój i ciągła nauka to atut dobrego tłumacza językowego. Wraz z czasem oraz ilością zrealizowanych zleceń, doświadczenie tłumacza wzrasta. Warto więc być otwartym i nie ograniczać się do jednego rodzaju tłumaczeń.

Dobry tłumacz wie, że dla klienta liczy się czas realizacji. Szybko wykonane zadanie to zaleta, jednak nie należy przedkładać go ponad jakość pracy. W przypadku przekładu tekstów specjalistycznych, niemożliwe jest tak błyskawiczne tłumaczenie jak w przekładach zwykłych. Nie powinno to być powodem do załamania czy uznania swojej wiedzy za niewystarczającą. Po prostu takimi regułami rządzą się teksty specjalistyczne. Wymagają dłuższego opracowania, aby dać w efekcie bardzo dobry przekład.

Każdy tekst źródłowy to wyzwanie dla tłumacza. Tłumaczenia nie mogą być traktowane jednakowo, szablony nie zawsze spełnią swoją rolę. Nawet w, na pozór, identycznych zleceniach. Diabeł tkwi w szczególe, a rolą tłumacza jest wykrycie tego szczegółu i właściwe jego przełożenie. Gdyby tłumaczenia były na prawdę bardzo proste, większość klientów wykonywałaby je samodzielnie lub z pomocą ogólnodostępnych translatorów językowych czy słowników. Wystarczy przeglądarka internetowa, aby móc skorzystać z np. Google Translate. Mimo to, wiele osób szuka pomocy tłumacza, aby mieć pewność, że tłumaczenie zostało wykonane profesjonalnie. Fachowy aspekt tłumaczenia ma dla klientów duże znaczenia, dlatego zlecają przekłady specjalistom.

Interesujący tekst: Tłumaczenia gier komputerowych – to warto wiedzieć!